When we do workshop - we do performance.

Modelator: You have made the first edition of the PORT PERFORMANCE workshops in Gdańsk, where the second edition took place?

Angelika Fojtuch: The second edition took place in Estonia from the 5^th to the 15^th of January in two port cities: in Tallinn and Pärnu. We started in Tallinn, spend there five days and after we went to Pärnu .

M: You change cities of your worhops. Why the idea of traveling is so important for you?

A.F: Each place has another taste of culture and history and it is important for us to offer this varieties to our participants. The cultural and historical context pave the way for exchange and meetings with people from other countries. Also with our travelings we want to create an international net of Performance port cities.

BBB Johannes Deimling: The idea of traveling is also connected with the nature of performance art, which is art in motion. It is not like an image on the wall. It is alive in time, in space and it creates ephermal images and situations with the body. So we took this topics and created - a traveling workshop to underline that art is in motion.

Port Performance, Angelika Fojtuch and BBB Johannes Deimling at the airport Berlin Schoenefeld before departure to Tallinn. (Photo: Vicky Papailiou)

M: Why you choose port cities? How is it connected with the idea of PORT PERFORMANCE? 

A.F: It is quit natural, because I come from Gdynia a typical polish port city. My Father was sailor, so I grow up with the border between sea and land. We as PORT PERFORMANCE see similarities between the port city and the performance art. Both are “places” of exchange and the port became a metaphor for this.

M: The Workshop in Gdańsk was very intensive, you managed for the participants a lot of interesting activities like eating bread and fish on the beach in the early morning, meditating, cooking together, learn polish history etc. You made participants to explore their personal borders. We have read on your website, that one of participants said about the workshop in Estonia: “Everything that happened in Estonia in 10 days could have been enough to experience in one year”. What did you made with them this time (laugh)? 

BBB: In Estonia it was more intensively than in Gdańsk. In gerneral we could make for sure much more easier workshops with more spare time, but for us it is important to have that intense work, because performance is also an intense moment. Intensive situations offers a lot of possibilities for to get known about yourself and your personal borders. This to discover and to realize is a good research for to devolope your personal peformative art. We create such a tension with living in contrasts, like a quite comfortable accommodation in Tallinn and in Pärnu a poor and pure living situation where the participants have to find ways to solve their needs.

M: Can you tell us something more about this place where you lived?

BBB: It is the place of Non Grata, an international performance art group, that is quite known in the international performance art scene. This place has only a fire heating and no shower… We  had only one room for everybody and our sleeping bags on the floor to sleep. 

A.F: We took the low conditions of this place as a possibility to make investigations that prepares to performance. If you don’t have a shower - it is a great situation to find out HOW can you solve this problem. This is the first step to understand the wide field of improvisation, that is a ground of live art; extreme situations are very often present in art world and during the time of creating an art piece.

BBB: Imagine a frequent situation like that - you have an idea for an art piece that you want to develope and you come to the place, and suddenly the place is not like you supposed, and then you have to react and change ideas to handle that situation.

A.F: You have to be very open and flexible. We could observe different ways of handling this pure and poor living situation, some found a shower in a sink in a kitchen, which also wasn’t a real kitchen. One of the participants wanted to make a shower outside of the building, so he collected pipes and all needed stuff, but finally the girls who needed a shower at most, decided that it is to cold to have a shower outside.

BBB:  This moment was fantastic because that guy really understood our task!  We told the students in Tallinn that in Pärnu everything would be more pure, but nobody expected that what they saw.  When we entered the new place everybody was really surprised!

A.F. The contrast between a hostel with a great view on the harbour in Tallinn and the pure place in Pärnu was very big!

M: So… in two words - extreme experiences!

BBB. The days that we spended there, were like an adventure. We ate together on a ping pong table, which was improvised as our dining table. It was also our discussion table and our office. We didn’t have had another table. So in general we had to deal those things. All the time we had to improvise. That was at the first moment for sure something like a shock, but after a while it became to normality. For me it was nice living in dadaistic situations.

A.F: Sharing accommodation is one of our main ideas to put participants together, that creates by itself an inspiring field for research on Performance Art. In Gdańsk and in Estonia accommodation wasn’t just an accommodation. It was more than a task, living together is a social situation that creates an own society, own ways of rules and atmosphere. Another very important thing in the estonian workshop was, that it took place during the winter time, because the coldness is by itself another field that confrontates your ego with physical border. Living together you could use also for to warm up eachother.

M: But you didn’t have had snow!

A.F: Oh yes, we were very surprised!

BBB: Our estonian friends felt really ashamed that there wasn’t any snow for us (laugh)! And after our leaving the big snow came, and there was minus 18 degrees! - all that what we have expected.

M: What is the meaning of coldness in your workshop? Just to experience something?

BBB: For sure, that what we are speaking about you can experience during a surviving camp. But we are not interested in to make a surviving camp! The idea of coldness and intensively experiences we connect also with the hard situation in the free art market. We give our participants intense situations that they have to solve. This shows the possibility for improvisation and than to find ways to survive in hard moments: in real life and in the process of making art.

A.F: Coldness brings humans to their physical borders, and performance art is an art of exploring our personal borders. Performers have all the time to learn about thier personal borders, and coldness gives them one clear feelable knowledge about it. In our workshops we are interested in kind of “dangerous”, uncomfortable  situations, because this is that what can kick you, push you and wake you up. Your condition or possibilities to handle difficult situations is depending on your equipment. Each participant of the workshop comes with another expectations, experiences, problems, needs, and all these things cause concrete and various reactions in extreme situations.

BBB: For me performance art is like jumping into cold water. Even I have made a lot of performances in my life, every time it is that jump into cold water, where I can experience my personal borders every time new way. So for sure coldness is a metaphor.

M: In the second edition some people from the first edition took part. Do you see any differences between them and the new ones?

BBB: For everybody the workshop situations we have created was equal. Even for us it was a new way of making this workshop and even we knew this country before, the workshop gave us and the particpants new challanges. This was very good, because each workshop, even we do it in the same city should be connected with new ideas and experiences.

A.F: We offer during our workshop our point of view, our understanding of performance, which is based on privacy. A student who decide to come the second time for our workshop knows what he has choosen and what he can expect. In this situation we can be sure that he accept our way of thinking  and he likes it, and what is more important - he wants to follow this way. For the participants of the first and second edition, the workshop in Tallinn was a next step. They were a little bit more sensitive for the meaning of places that we offered and the aim of the workshop.

BBB: For some of our new students was that what we were doing not so clear. Some have had a lot of questions, similar like it was during our first edition. I mean e.g. when you go to Pärnu, and you don`t have a shower and you have to improvise this need – for sure you ask yourself: For what is this good? There were also some of the new students directly riding on the Port Performance wave with us, what was fantastic to see! For us it was a value to see that you can make steps in performance art. We saw people who were on our first trip in Gdansk, that they really learned something and that they could use what they have learned. Some took everything what they could get during this time. And this is also an important thing, because we offer a lot, and people who are attentive, who see our strategy – they can have 100%. Those who have questions connected mostly with themselves – they will stick to find answers while the others fill up thier pockets. Of course we work with questions, because without questions you don’t have progress.

A.F: Sometimes in questions are hidden expectations. If you expect something, you wait for it, and if it will not happen you are disappointed, and you are close for this what happens, and that what happens could be interesting for you, but you will not receive it, because you expect something else. To come for our workshops, come with a lot of questions and open for different answers. 

M: What topics did you prepare this time? 

BBB: We focused on culture of  Estonia, also on history of this country, and especially on two cities – Tallinn and Pärnu. In whole Estonia are as many people as in Warsaw living. Pärnu, which is for many of us a small village for Estonians it is a big city. And they have there even an airport! We wanted to show our students also an art society, energy and culture of Estonia, that is unique in europe. The second topic was for sure personality and privacy, the two legs on which we put the creation of performance art. And for to give an idea about this subjects, one day we went to the wood carver Endel Saarepuu. It was so amazing to see his personal world! It was very similar like when we went to Kuba Bielawski`s artplace KLOSZ.ART in Gdańsk. A touch of personality, people totally involved in their subjects and with a passion of art! One of our best “lectures”.

M: What a wood carver can give for a performance artist?

BBB: At first we were also thinking about what can connect this two kinds of art forms.

You can find something special almost in all artist, like  a passion of art, craziness, continuing own ideas like a maniac and many others more. These things are important when you make an object, a picture, a sculpture  and for sure a performance.

A.F:  Our aim was to make our students thinking about their own motivations, why they want to create art, and what can give them the power to do it.

M: Lets change a topic of our conversation. Why do you make a performance art?

BBB: In Performance art the creative act is the center of the meaning. After there is nothing left, that somebody can buy or own. An ephermal moment that I share.... and because of that undiscribeable good feeling after a made performance.

A.F: Performance is a live form of art where it is possible to communicate directly with people without words on different levels – even sometimes more understandable and precisely. And this is a great possibility.

M: Which performance artists are inspiring for you?

A.F: To look for inspiration on other artists works is not my way of creating my art and in a way I don’t like to look for this kind of inspiration. The motivation to do something needs a reason. For to have a reason you need to be involved. Involved you are the most in your private life. So if something inspire me it is: my life, or my family, or my feelings, and things that happened to and around me during my life. A better inspiration I don’t see.

M: Human beings can`t just say – o.k. “I`m closed for all world and I look just inside me.“ There must be something what provoke you to do something.

A.F: I am not closed when I don’t know the works of Marina Abramovic. I am closed when I colse my eyes for that what is around me, Marina Abramovic became important, because her life was a motor of her art. I am fascinated by my grandmother, my dog, my surounding… For sure there are artists who I like and I feel respect to them and thier works, but this is not that what I look for to get inspiration. I look for areas which “are not discovered yet” and my grandmother is not discovered yet.

BBB: The banality of the daily life is a resort for ideas, a treasure for art. If you look on art history you can observe that artists use this field, because they know what they are speaking about. They speak about privacy, culture, politics, education, developement, economics, history, and so on... elements of life that they face with thier private experiences.

M: Why do you make performance workshop, and how this idea came to your mind?   

BBB: The idea of PORT PERFORMANCE appeared here in Gdynia, in Café Monika. We were sitting there together in may 2006 and we were thinking what we can do? 

M: After 3 months you made the first edition of PORT PERFORMANCE…

BBB: Yes, we did! Performance art is such a huge field that there are plenty of possiblities that you can offer to interested people. For example: how to “act” or react with your body. To discover what is your body and how you can use your body as a tool in communication, how to read body language, how to use your body language, how you can communicate with people using gestures or actions, how you can say something personal with the tools of your body and it becomes a unique readable sign. Art is very interesting way for communication, almost a free space for expressions. Also we see there is a need and a wish in our virtual society to discover the body as something real. We are interested in giving the possibilities of performance art, even the students don’t want to be a performance artist. The processes of performance art you can use for a lot of other fields in art and in daily life, like for example in a job interview. In Germany there has already started a discussion about how to use the strategies of performative art for teachings in schools and for studies in general. The focus is not the theatralic aspect of presentation, the focus is on the personal statement. Teaching and creating performance are very close together: When we do workshop - we do performance.

M: So what can workshops give to you as artists?

A.F: It is named workshop, it is named teaching but for me a much more better word to characterize what we are doing is the term – forum. First of all it is meeting people who are interested in the same subject, work together and give each other inspiration. For me as an artist it is important that I can also exchange my experiences with the participants. So we don`t teach in a traditional meaning, we create together a field of possibilitys to realize performative situations and art.

M: We are interested in the party which closed the workshop in Estonia, and took place in a sauna!

BBB: As you know we didn`t have a shower in Pärnu, so during the workshop we were going to sauna, but not only for having a sauna...

A.F: ... Sauna is typical for estonian culture and we took this opportunity for to discover the cultural meaning and also to discover hygienic aspects of the body.

BBB: After our intensive time we wanted for sure to do something special at the end. And everybody liked sauna so we decided to make  there our final party! The “Sauna-task” is a good example to show how PORT PERFORMANCE use the circumstances or the context. In northern countries everybody knows that sauna is not only a washing place. Erik and Neeme, two real estonian sauna professionals spoke about the sauna as an important cultural place. For example, when you have big business to do – you go together to sauna, to be close, you feel the sweat of eachother, you share that small room, you are naked, a way to show that you trust your buisness partner.

"Uwaga Cumy", attention for hawsers, the final presentation "CUMA" is an important moment. (photo: Angelika Fojtuch)

M: Do you think that from this people who took part in your workshop there are any prepared to start their individual creation of performance?

A.F: In our two final performance art events, that we call CUMA (Hawser) we had a lot of interesting and strong performative actions. For many of them it was a debut, even that they proved like a hawsers they are able to tug and fix their own ideas in front of challenge which comes with an open public art event.

BBB: To help the people during the workshoptime to develope an own performance art piece is our aim and we can say we see there is a huge potential.

wersja po polsku

Kiedy robimy warsztaty - robimy performance.

Modelator: Pierwszą edycję warsztatów PORT PERFORMANCE zrobiliście w Gdańsku, gdzie odbyła się druga?

Angelika Fojtuch: Druga edycja miała miejsce w Estonii, między piątym a piętnastym stycznia, w dwóch portowych miastach – Tallinie i Parnu. Zaczęliśmy w Tallinie, gdzie spędziliśmy pięć dni, poczym pojechaliśmy do Parnu.

M: Zmieniacie miasta waszych warsztatów. Dlaczego idea podróżowania jest dla was tak ważna?

A.F: Każde miejsce posiada inny wymiar kulturowo-historyczny. Jest to istotne, aby tę różnorodność zaproponować uczestnikom naszych warsztatów. Kulturowy i historyczny kontekst określa charakter wymiany i spotkań ludzi z różnych krajów. Naszą podróżą, chcemy również  stworzyć międzynarodową siatkę „performerskich miast portowych”.

BBB Johannes Deimling: Idea podróży wiąże się także z naturą sztuki performance, która jest sztuką w ruchu. Nie jest obrazem na ścianie. Odbywa się w konkretnym czasie i przestrzeni, jest tworzeniem ciała - efemerycznych obrazów i sytuacji. Podjęliśmy ten temat do stworzenia mobilnych warsztatów aby podkreślić, że sztuka ta jest tworzeniem w  ruchu.

M: Dlaczego wybieracie miasta portowe? W jaki sposób wiąże się to z ideą PORT PERFORMANCE?

A.F: Jest to zupełnie naturalne, ponieważ pochodzę z Gdyni – typowego polskiego miasta portowego. Mój ojciec był marynarzem, więc urodziłam się i dorastałam na granicy między lądem a morzem. Jako PORT PERFORMANCE spostrzegamy podobieństwa między miastem portowym a sztuką performance. Oba są „miejscem” wymiany, a port staje się tego metaforą.

M: Warsztaty w Gdańsku były niezwykle intensywne, zaproponowaliście uczestnikom wiele interesujących ćwiczeń, jak spożywanie wczesnym rankiem chleba i ryb na plaży, medytacji, wspólnego przyrządzania posiłków, nauki polskiej historii itd. Spowodowaliście, że uczestnicy zbadali własne granice. Czytaliśmy na waszej stronie internetowej wypowiedź jednej z uczestniczek warsztatów w Estonii: „Wszystko, co zdarzyło się w Estonii w ciągu 10 dni, można by doświadczać przez rok”. Co zrobiliście im tym razem (śmiech)?

BBB: W Estonii było intensywniej niż w Gdańsku. Oczywiście moglibyśmy robić dużo łatwiejsze warsztaty z większą ilością wolnego czasu, ale ta intensywność pracy jest tu istotna, ponieważ performance jest również intensywnym momentem. Intensywne sytuacje oferują ci wiele możliwości zdobywania wiedzy o sobie, o twoich osobistych barierach. Odkrywanie ich i uświadamianie sobie jest ciekawym sposobem pracy i rozwijania własnego tematu w performance. Natężenie to kreujemy przez kontrast, taki jak –  całkiem ekskluzywne zakwaterowanie w Tallinie, a skromne i proste warunki mieszkaniowe w Parnu, gdzie uczestnicy musieli znaleźć sposób na zrealizowanie ich potrzeb. 

M: Czy możecie powiedzieć nam coś więcej na temat tego miejsca gdzie mieszkaliście w Parnu ?

BBB: Jest to miejsce należące do estońskiej, performerskiej grupy Non Grata, która jest dość znana na międzynarodowej scenie performance. W tym miejscu był tylko piec kaflowy, co więcej nie było tam prysznica... Mieliśmy tylko jeden pokój dla wszystkich i nasze śpiwory na podłodze.

A.F: Surowe warunki potraktowalismy jako doświadczenie przydatne w performance. Jeśli nie masz prysznica – jest to sprzyjająca sytuacja aby znaleźć sposób JAK rozwiązać ten problem. Jest to pierwszy krok do zrozumienia obszernego pola improwizacji, podstawy sztuki akcji. Ekstremalne sytuacje są często obecne w świecie sztuki i procesie tworzenia.

BBB: Wyobraźmy sobie częstą sytuację – masz pomysł na pracę artystyczną, którą chcesz rozwijać i przyjeżdżasz na miejsce, które nagle okazuje się, nie takie jak sobie wyobrażałeś, więc musisz reagować i przekształcić swój pomysł aby odnaleźć się w nowej sytuacji.

A.F: Trzeba być bardzo otwartym i elastycznym. Moglismy obserwować różne, ciekawe sposoby radzenia sobie w tych trudnych warunkach. Niektórzy „znaleźli” prysznic w kuchennym zlewie, w kuchni, która tez była umowna. Jeden z uczestników chciał zrobić prysznic na zewnątrz budynku, więc pozbierał gdzieś rurki i cały potrzebny sprzęt, ale w rezultacie dziewczyny, które najbardziej potrzebowały prysznica, zdecydowały, że jest za zimno, aby mieć prysznic na zewnątrz.

BBB: Ten moment był fantastyczny, ponieważ ten chłopak naprawdę zrozumiał nasze zadanie! Będąc w Tallinie powiedzieliśmy naszym uczestnikom, że w Parnu wszystko będzie bardziej purytańskie, ale nikt nie spodziewał się tego co tam zastali. Kiedy przekroczyliśmy próg nowego pomieszczenia, wszyscy byli naprawdę zaskoczeni!

A.F: Kontrast pomiędzy hotelem ze wspaniałym widokiem na port w Tallinie i purytańskim schronieniem w Parnu był ogromny!

M: Więc... w dwóch słowach – ekstremalne przeżycia!

BBB: Dni jakie tam przeżyliśmy, były wielką przygodą. Jedliśmy razem przy stole ping pongowym, który na ten czas stał się stołem jadalnianym, miejscem dyskusji i biurem. Nie mieliśmy innego stołu, więc musieliśmy sobie radzić. Cały czas improwizowaliśmy. Na początku było to zaskakujące, ale po czasie stało się naturalne. Dla mnie to było fajne doświadczenie dadaistycznych sytuacji.

A.F: Wspólne mieszkanie to jeden z naszych pomysłów aby integrując uczestników wykreować naturalne pole inspiracji w performance. W Estonii, podobnie jak w Gdańsku, zakwaterowanie nie było tylko zakwaterowaniem. Miało to bardziej charakter zadania. Wspólne mieszkanie stwarza własną mini- społeczność, która rządzi się własnymi prawami i nadaje osobliwy charakter. W estońskich warsztatach istotne również było to, że odbywały się zimą, bo chłód stwarza jeszcze jedną płaszczyznę, gdzie dochodzi do konfrontacji twojego ego z ograniczeniami ciała. Poza tym wspólne mieszkanie można wykorzystać do ogrzania się nawzajem.  

M: Ale nie mieliście śniegu!

A.F: O tak, byliśmy bardzo zaskoczeni!

BBB: Nasi estońscy przyjaciele czuli się na prawdę głupio, że nie było żadnego śniegu dla nas (śmiech)! Ale po naszym wyjeździe nadeszła śnieżna chmura i temperatura spadła do minus 18! – czyli wszystko, czego się spodziewaliśmy.

M: Jakie jest znaczenie chłodu w waszych warsztatach? Czy jest to tylko doświadczanie czegoś?

BBB: Oczywiście, to o czym mówimy, możesz doświadczyć na obozie przetrwania. Ale my nie jesteśmy zainteresowani obozem przetrwania! Ideę chłodu i intensywność doświadczeń łączymy także z trudną sytuacją na wolnym rynku sztuki. Stwarzamy naszym uczestnikom intensywne sytuacje, w których mają się odnaleźć. To pokazuje możliwość improwizowania, a potem znalezienia drogi przetrwania w ciężkich chwilach: w prawdziwym życiu i  w procesie tworzenia sztuki.

A.F: Chłód doprowadza człowieka do granic wytrzymałości fizycznej, podobnie performance doświadcza naszych osobistych granic. Performerzy cały czas uczą się swoich ograniczeń, a chłód jest jednym z bodźców empirycznego poznania. W naszych warsztatach interesuje nas rodzaj „niebezpieczeństwa”, dyskomfortowych sytuacji, ponieważ to jest to co może ciebie kopnąć, pchnąć i obudzić. Twoja kondycja czy możliwości poradzenia sobie w trudnej sytuacji zależą od twojego wyposażenia. Każdy uczestnik warsztatów przychodzi z innymi oczekiwaniami, doświadczeniami, problemami, potrzebami i wszystkie te rzeczy powodują konkretne i rozmaite reakcje w ekstremalnych sytuacjach.

BBB: Dla mnie performance jest jak skok do zimnej wody. Zrobiłem wiele performance’ów w swoim życiu, mimo to za każdym razem jest to jak skok do zimnej wody, gdzie mogę doświadczyć swoich osobistych granic, za każdym razem w inny sposób. Na pewno więc chłód jest metaforą.

M: W drugiej edycji wzięło udział kilka osób z pierwszej edycji. Czy widzicie różnice między nimi a tymi nowymi?

BBB: Sytuacje, które stworzyliśmy w trakcie warsztatów dla każdego były jednakowe. Nawet dla nas były nową formą prowadzenia warsztatów i mimo, iż znaliśmy kraj wcześniej to warsztaty tam dały nam i uczestnikom nowe wyzwania. To było bardzo dobre, ponieważ każdy warsztat, nawet jeśli robimy go w tym samym mieście, powinien łączyć się z nowymi pomysłami i doświadczeniami.

A.F: Oferujemy w trakcie naszych warsztatów nasz punkt widzenia, nasze rozumienie performance’u, które oparte jest na prywatności. Student, który decyduje się po raz drugi wziąć udział w naszych warsztatach wie co wybiera i czego może się spodziewać. W tej sytuacji możemy być pewni, że akceptuje i lubi nasz sposób myślenia, i co ważniejsze – chce podążać tą drogą. Dla uczestników pierwszej i drugiej edycji, warsztat w Tallinie był kolejnym krokiem. Byli trochę bardziej wrażliwi na znaczenie miejsc, które im zaoferowaliśmy i cel warsztatów.

BBB: Dla niektórych z naszych nowych studentów to co robiliśmy nie było tak jasne. Niektórzy mieli wiele pytań, podobnie jak to było podczas pierwszej edycji. Mam na myśli, np. kiedy jedziesz do Parnu i nie masz prysznica i musisz z tym improwizować - na pewno zadasz sobie pytanie : czemu to służy? Byli także nowi studenci, którzy odrazu odnaleźli się na fali Port Performance i płyneli razem z nami, co było fantastyczne! Wspaniale było obserwować, jak można zrobić krok do przodu w performance. Widzieliśmy osoby, które były na naszej pierwszej wyprawie w Gdańsku i naprawdę nauczyły się czegoś, i potrafiły to wykorzystać. Niektórzy wzięli wszystko co mogli otrzymać podczas tych kilku dni i to jest również istotne, ponieważ oferujemy dużo i ludzie, którzy są uważni i widzą naszą strategię – mogą mieć z tego - sto procent. Ci, którzy mają pytania związane zazwyczaj z nimi samymi – utkną, aby znaleźć odpowiedź, w czasie kiedy pozostali zyskają coś nowego. Oczywiście pracujemy z pytaniami, ponieważ bez pytań nie ma postępu.

A.F: Czasami w pytaniu ukryte są oczekiwania. Jeśli czegoś się spodziewasz, czekasz na to i jeśli to nie nadchodzi jesteś zawiedziony i jesteś zamknięty na to co się dzieje, a to co się dzieje mogłoby być interesujące dla ciebie, ale nie otrzymasz tego, ponieważ spodziewasz się czegoś innego. Przychodząc na nasze warsztaty, przyjdź z mnóstwem pytań i otwarty na różne odpowiedzi.

M: W ostatnich warsztatch ważnymi pytaniami były: ruch Solidarności, jedzenie, duchowość. Jakie tematy były obecne tym razem?

BBB: Skupiliśmy się na kulturze Estonii, na jej historii, a szczególnie na dwóch miastach – Tallinie i Parnu. W całej Estonii jest tyle mieszkańców co w Warszawie. Parnu, które dla wielu z nas jest małym miasteczkiem - dla Estończyków jest dużym miastem. Mają tam nawet lotnisko! Chcieliśmy także pokazać naszym studentom środowisko artystyczne  i niepowtarzalną energię Estonii. Drugim tematem była osobowość i prywatność, nasze dwa filary, na których tworzymy performance. Aby dać wyobrażenie tych tematów, odwiedziliśmy snycerza Endela Saarepuu. To było niesamowite, zobaczyć jego prywatny świat! Podobnie jak podczas pierwszej edycji, wizyta u Kuby Bielawskiego w galerii KLOSZ.ART w Gdańsku. Dotknięcie osobowości, ludzi totalnie zaangażowanych w to co robią, żyjących pasją do sztuki! Jeden z naszych najlepszych „wykładów”.

M: Ale co może zaoferować snycerz artyście performance?

BBB: Na początku także zastanawialiśmy się co może łączyć te dwie formy sztuki. U większości artystów możesz znaleźć coś specjalnego, jak pasję sztuki, szaleństwo, dążenie do realizowania własnych pomysłów z uporem maniaka itd. Te elementy są ważne gdy tworzysz obiekt, obraz, rzeźbę i na pewno także performance.

A.F: Naszym celem było sprowokować studentów do zastanowienia się nad ich własną motywacją, dlaczego chcą zajmować się sztuką i co może ich w tym utwierdzać i umacniać.  

M: Zmieńmy nieco temat naszej rozmowy. Dlaczego robicie właśnie sztuke performance

BBB: Ponieważ w performance akt kreacji jest sednem znaczenia. Nie pozostaje nic, ani do kupienia, ani do posiadania. Efemeryczny moment, w którym uczestniczę i dzielę się... i to niemożliwe do opisania, świetne uczucie, po zrobieniu performance.

A.F: Performance to żywa forma sztuki, możliwość komunikowania się w sposób bezpośredni z ludźmi, bez słów, a na różnych, innych płaszczyznach - nawet czasem bardziej zrozumiale i precyzyjnie. Jest to wspaniała możliwość.

M: Którzy artyści performance są dla was inspiracją?

A.F: Poszukiwanie inspiracji w pracach innych artystów nie jest moim sposobem tworzenia sztuki, nie odpowiada mi tego typu poszukiwanie inspiracji. Motywacja do zrobienia czegoś potrzebuje powodu. Aby mieć powód musisz być w coś zaangażowany. Najbardziej zaangażowany jesteś we własne życie. Więc jeśli coś mnie inspiruje, to jest to: moje życie, lub moja rodzina, lub moje uczucia i sprawy, które przytrafiają się mi i obok mnie. Nie znam lepszej inspiracji.

M: Człowiek nie może sobie tak po prostu powiedzieć – „o.k jestem zamknięta na resztę świata, patrzę tylko wewnątrz mnie”. Musi być coś na zewnątrz, co prowokuje cię aby tworzyć. 

A.F: Nie jestem zamknięta jeśli nie znam prac Mariny Abramovic. Jestem zamknięta, kiedy zamykam oczy na to co się dzieje wokół mnie. Marina Abramovic stała się znacząca, bo jej życie było motorem jej sztuki. Ja fascynuję się moją babcią, moim psem, moim otoczeniem... Oczywiście są artyści, których lubię i szanuję ich prace, ale to nie jest to czego szukam jako  inspiracji. Szukam przestrzeni, które „nie są jeszcze odkryte” a moja babcia nie jest jeszcze odkryta.

BBB: Banalność codziennego życia to źródło ideii, skarb dla sztuki. Kiedy popatrzysz na historię sztuki, zauważysz, że artyści używają tego pola, bo jest to pole, które bardzo dobrze znają. Mówią o prywatności, kulturze, polityce, edukacji, postępie, ekonomii, historii itd... o elementach życia, których sami doświadczają.

M: Zgadza się, ale w ich pracach także bardzo często widać inspirację  pracami innych artystów.  Powiedzcie dlaczego zdecydowaliście się na robienie warsztatów performance, jak ten pomysł przyszedł wam do glowy?

BBB: Idea PORT PERFORMANCE pojawiła się tutaj w Gdyni w kawiarni Monika. Siedzieliśmy tam w maju 2006 i myśleliśmy co możemy zrobić?

M: Po trzech miesiącach zrobiliście pierwszą edycję PORT PERFORMANCE...

BBB: Tak, zrobiliśmy! Performance jest tak obszernym tematem, że jest wiele możliwości, które możesz zaoferować zainteresowanym osobom. Na przykład: jak „działać” lub oddziaływać ciałem. Czym jest twoje ciało i jak możesz je używać jako narzędzie komunikacji z innymi, jak odczytywać język ciała, jak używać tego języka, jak możesz komunikować się z innymi używając gestów lub akcji, jak możesz wyrazić coś osobistego używając ciała, czyniąc je unikalnym i czytelnym znakiem. Sztuka jest bardzo ciekawym sposobem komunikacji, prawie wolną przestrzenią ekspresji. Widzimy także, że istnieje potrzeba i pragnienie w naszej wirtualnej społeczności aby odkrywać własne ciało jako coś realnego. Jesteśmy zainteresowani wskazywaniem możliwości zawartych w sztuce performance, nawet jeśli studenci nie planują zostać performerami. Wiedzę  praktyczną o performance możesz wykorzystać na wielu polach sztuki i życia codziennego, na przykład podczas rozmowy o pracę. W Niemczech zaczęły się już dyskusje o tym jak użyć strategii performatywnej sztuki w nauczaniu szkolnym i studiowaniu. Skupiono się nie na teatralności prezentacji, ale na aspekcie prezentacji personalnej . Nauczanie i tworzenie performance są bardzo blisko siebie. Kiedy robimy warsztaty – robimy performance.

M: Co warsztaty dają wam jako artystom?

A.F: Nazywa się to warsztatami, nazywa się to nauczaniem, ale dla mnie dużo lepszym słowem do określenia tego co robimy jest pojęcie - forum. Jest to przede wszystkim spotkanie ludzi zainteresowanych tym samym tematem, którzy pracują razem i inspirują się nawzajem. Dla mnie jako artystki ważne jest to, że mogę wymienić moje doświadczenia z uczestnikami. Nie uczymy zatem w tradycyjnym znaczeniu, ale kreujemy wspólnie, pole możliwości, realizowania performatywnych sytuacji i sztuki.

M: Ciekawi nas przyjęcie, które zamknęło warsztaty w Estonii, i które odbyło się w saunie!

BBB: Jak wiecie nie mieliśmy prysznica w Parnu, więc podczas warsztatów chodziliśmy do sauny, ale nie tylko po to, by spędzić czas w saunie...

A.F:...Sauna jest typowa dla estońskiej kultury, więc sytuacja ta pozwoliła nam odkrywać znaczenia kulturowe i istniejący w niej aspekt higieny ciała.

BBB: Po naszym intensywnym czasie chcieliśmy oczywiście zrobić coś szczególnego na koniec. Każdy lubił saunę więc zdecydowaliśmy zrobić tam nasze finałowe przyjęcie! „Sauna-zadanie” jest dobrym przykładem na opisanie tego jak PORT PERFORMANCE używa okoliczności i kontekstów. W północnych krajach każdy wie, że sauna nie jest tylko miejscem pielęgnacji. Erik i Neeme, dwoje prawdziwych estońskich specjalistów od sauny, opowiadali o saunie jako ważnym miejscu kultury. Na przykład, kiedy macie z kimś poważny biznes - idziecie razem do sauny, będąc blisko siebie, czujecie nawzajem swój pot, dzielicie to małe pomieszczenie, jesteście nadzy, sposób okazania, wzajemnego, partnerskiego zaufania potrzebnego w interesie.

M: Czy myślicie, że spośród osób, które uczestniczyły w warsztatach, są takie, które są przygotowane do rozpoczęcia indywidualnej kreacji performance?

A.F: Na naszych dwóch finałowych imprezach, zwanych CUMA mieliśmy wiele interesujących i mocnych akcji performatywnych. Dla wielu z nich był to debiut, mimo to udowodnili, że tak jak cumy są w stanie doholować i umocować własne idee wobec wyzwań jakie niesie z sobą publiczna prezentacja.

BBB: Naszym celem podczas warsztatów jest pomóc uczestnikom odkryć własne pole w sztuce performance i możemy powiedzieć, że widzimy tam ogromny potencjał.